Trong 7 ngày qua, khi tôi lọc qua các log on-chain của một số giao thức lending hàng đầu, tôi không tìm thấy sự bất thường nào trong smart contract. Nhưng tôi tìm thấy một lỗ hổng lớn hơn nhiều, một lỗ hổng không nằm trong EVM – nó nằm trong tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ. Cái chết của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, cùng với sự vắng mặt của Mitch McConnell, đã tạo ra một 'khoảng trống quyền lực' tại Thượng viện Mỹ. Và với tư cách là một người làm kiểm toán crypto, tôi nhìn thấy một mô hình rủi ro quen thuộc: single point of failure (SPOF). Trong DeFi, một SPOF trong hợp đồng thông minh sẽ khiến hàng triệu USD bị rút sạch. Trong chính trị, một SPOF trong quy trình lập pháp sẽ khiến các quyết định sống còn về an ninh mạng, cấm vận và viện trợ bị tê liệt. Sự tê liệt đó có thể gây ra những cú sốc lan tỏa đến thị trường tiền điện tử, vốn đã mong manh trong chu kỳ downtrend này.
Bối cảnh không phức tạp: Graham là một ‘hawk’ (diều hâu) về đối ngoại, người thúc đẩy các gói viện trợ và biện pháp trừng phạt mạnh tay. McConnell là kiến trúc sư của các thỏa thuận lưỡng đảng. Sự vắng mặt của cả hai đồng nghĩa với một lỗ hổng trong cơ chế đồng thuận của Thượng viện. Điều này giống như việc một giao thức mất đi hai trong số ba người ký xác nhận trong multisig vậy. Các luật quan trọng về ngân sách quốc phòng, an ninh mạng; và viện trợ cho Ukraine sẽ bị chậm lại hoặc thậm chí bị bỏ qua. Trong lịch sử kiểm toán của tôi, bất kỳ dự án nào phụ thuộc vào một vài cá nhân để đưa ra quyết định đều là một quả bom hẹn giờ. Và Thượng viện Mỹ lúc này chính là một quả bom như vậy.
Tôi không tin vào lời hứa, tôi tin vào mã nguồn. Hãy nhìn vào mã nguồn của hệ thống này. Một Thượng viện bị chia rẽ, với chức chủ tịch ủy ban bị bỏ trống, giống như một hợp đồng thông minh bị khóa bởi một function onlyOwner mà owner đã mất private key. Các ‘function call’ (dự luật) không thể được thực thi. Cụ thể, việc thông qua Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) hoặc các gói cứu trợ mới sẽ phải đối mặt với sự chậm trễ vô hạn định. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến dòng chảy thanh khoản vào thị trường. Viện trợ cho Ukraine bị đình trệ, đồng nghĩa với việc các quỹ đầu cơ và market maker có trụ sở tại Đông Âu có thể phải đối mặt với một cú sốc địa chính trị, khiến họ rút vốn khỏi các tài sản rủi ro như crypto. Đây là lý do tại sao tôi không bao giờ đầu tư vào các dự án có rủi ro về quản trị tập trung. Nó chết vì những lý do không liên quan đến công nghệ.
Mô hình tương tự cũng áp dụng cho các sàn giao dịch. Hãy nhìn vào USDC. Tôi đã nhiều lần chỉ trích rủi ro ‘compliance-first’ của nó. Circle có thể đóng băng bất kỳ địa chỉ nào trong 24 giờ. Nhưng nếu Thượng viện Mỹ không thể thông qua luật trừng phạt mới, nguy cơ bị phong tỏa bởi các lệnh trừng phạt đối với các quốc gia cụ thể sẽ giảm xuống. Nghe có vẻ tốt, nhưng nó tạo ra một môi trường pháp lý ‘không chắc chắn’ còn tệ hơn. Các tổ chức phát hành stablecoin không biết liệu các quy định mới có được thông qua hay không. Sự bất định này dẫn đến chi phí tuân thủ cao hơn và thanh khoản thấp hơn. Đó là một lỗi thiết kế vĩ mô.
Tôi đã từng phân tích sự sụp đổ của YAM vào năm 2020. Nó sụp đổ không phải vì một cuộc tấn công bên ngoài, mà vì một lỗi trong logic rebase nội bộ. Sự kiện Thượng viện lần này cũng vậy. Đây không phải là một cuộc tấn công từ bên ngoài (như một cuộc chiến tranh thương mại), mà là một lỗi trong chính hệ thống đồng thuận của quốc gia. Và những kẻ xấu – trong trường hợp này là các quốc gia đối thủ – sẽ chờ đợi để khai thác lỗ hổng này. Họ hiểu rằng khi Mỹ đang bận rộn với các cuộc chiến nội bộ, thời điểm để thử nghiệm các giới hạn của nó. Tôi có thể dễ dàng hình dung ra một cuộc tấn công mạng lớn nhắm vào cơ sở hạ tầng blockchain của Mỹ, hoặc một nỗ lực phối hợp để thao túng thị trường stablecoin trong thời kỳ hỗn loạn này. Đây không phải là FUD; đây là phân tích rủi ro có cấu trúc.
Tuy nhiên, những người ủng hộ phe 'bò' sẽ nói rằng thị trường crypto vốn dĩ đã phi tập trung và không bị ảnh hưởng bởi chính trị Mỹ. Họ đúng một phần. Các Layer 1 như Bitcoin và Ethereum vẫn sẽ tiếp tục hoạt động, bất kể ai ngồi ở ghế Thượng viện. Nhưng họ quên rằng phần lớn thanh khoản và khối lượng giao dịch vẫn đến từ các sàn tập trung có trụ sở tại Mỹ hoặc chịu ảnh hưởng của Mỹ. Sự hỗn loạn chính trị có thể khiến các sàn này phải thắt chặt các biện pháp kiểm soát rủi ro, giảm đòn bẩy hoặc thậm chí tạm dừng rút tiền. Điều này sẽ tạo ra một hiệu ứng domino tương tự như những gì chúng ta thấy trong cuộc khủng hoảng FTX, mặc dù ở quy mô nhỏ hơn. Root: từ trải nghiệm về các dự án có nền tảng quản trị tập trung. Chúng ta cần nhìn xa hơn mã nguồn của một dự án đơn lẻ và nhìn vào mã nguồn của toàn bộ hệ sinh thái tài chính toàn cầu. Khi đó, Mỹ là một validator tập trung với quyền lực khổng lồ. Khi validator đó bị lỗi, tất cả các sidechain phụ thuộc vào nó đều gặp rủi ro.
Vậy, chúng ta nên làm gì? Đây là takeaway của tôi: đa dạng hóa không chỉ đồng coin, mà còn đa dạng hóa rủi ro địa chính trị. Hãy xem xét các dự án DeFi hoạt động độc lập khỏi hệ thống ngân hàng và quy định Mỹ. Hãy chú ý đến các nền tảng như THORChain hoặc các giao thức dựa trên Monero, nơi mà các quyết định của Thượng viện Mỹ có ít tác động nhất. Và hãy nhớ, trong downtrend này, survival (sống sót) quan trọng hơn lợi nhuận. Đừng để một SPOF chính trị đốt cháy danh mục đầu tư của bạn. Nếu bạn không thể kiểm soát được upstream, hãy tự bảo vệ mình bằng cách giảm tiếp xúc với các giao thức có độ phụ thuộc cao. Tôi sẽ không nói ‘hãy tin tôi’. Hãy tự kiểm tra dữ liệu. Hãy tự hỏi: nếu dòng chảy thanh khoản từ các quỹ chính trị Mỹ bị đóng băng, dự án của bạn còn trụ được bao lâu?